Stellingkorenmolen "De Windhond" in Woerden

Een van de mooiste en historische gebouwen in Woerden is de stellingkorenmolen "De Windhond". De molen is gebouwd in 1755 door Jan Wellen en zijn vrouw Katrina Kellink.

Het was zeker niet de eerste molen in Woerden, want in 1498 is er al sprake geweest van een molen op de stadswal, die ongeveer op dezelfde plaats heeft gestaan als nu "De Windhond". Ook op de oudst bekende plattegrond van Woerden uit omstreeks 1550 heeft op dezelfde plek een houten standaardmolen gestaan. In 1588 is er zelfs een tweede windmolen. Deze stond ook op de stadswal. Op oude stadsplattegronden uit 1632 en 1649 staan  inderdaad twee molens, bij elkaar in de nabijheid op de stadswal. Maar in 1707 wordt één van de molens gesloopt, alleen het is niet helemaal duidelijk welke van twee. Er was in Woerden op dat moment geen behoefte aan twee molens.

Als in 1741 en 1742 de beide eigenaren en molenaars van de overgebleven windmolen komen te overlijden en hun weduwen moeite hebben de oude molen draaiende te houden, koopt Jan Wellen eerst de ene helft in 1742 en in 1743 de ander helft van de beide weduwen. Hij moest hiervoor aan beide vrouwen een bedrag betalen van 3950 gulden. Hij moet hiervoor een lening aangaan van 2500 gulden.

Jan Wellen is in 1707 te Bergambacht geboren als zoon van Mr. Pieter Wellen . Hij besloot met zijn vrouw in 1755 een nieuwe molen van steen te bouwen. Ook hier moest weer een lening worden afgesloten, deze keer ging het om een bedrag van 6000 gulden. Of Wellen en zijn vrouw de molen eigenhandig hebben gebouwd, maken de papieren niet helemaal duidelijk. Maar de gevelsteen boven de ingang van de molen laat duidelijk zien: "Gestigt Door Ian Wellem en Kairina Kellink A.1755.

De molen kreeg de naam "De Windhond". Het echtpaar Wellen-Kellink heeft niet lang gemalen op de nieuwe molen. Katrina overlijdt en wordt op 11 november 1761 begraven. Niet lang daarna verkoopt Jan de molen en in 1762 komt de molen  in handen van Pieter van Waard, een molenaar uit Maastricht. Jan Wellen koopt een huisje in de Groenendaal, waar hij begin 1767 overlijdt en op 9 januari wordt hij begraven.

De nieuwe molenaar Pieter de Waard maalt 35 jaar op "De Windhond". Als Pieter in 1797 komt te overlijden, blijft zijn vrouw Aletta Blommestein de molen beheren, totdat ze hem in 1810 aan haar schoonzoon Johannes van Rossem verkoopt. Deze verhuurt de molen aan Cornelis Pieter van Rhijn (tot 1823) en aan Hendrik de Raadt (tot 1828).

Nicolaas Hulstein, molenaar uit Loenen Utrecht  koopt in 1828 de molen en hij blijft eigenaar tot aan zijn dood in 1849. Nicolaas, zijn vrouw Maria van Woudenbergh en hun zonen Joost Cornelis en Jan Nicolaas komen alle vier te overlijden in 1849 als Woerden door een cholera-epidemie wordt getroffen. Er worden 161 mensen getroffen, 90 personen sterven, waarvan vier mensen van het gezin Hulstein.

Zijn schoonzoon Adrianus Marinus Vroeg uit Naaldwijk volgt hem op en deze laat de molen in 1861 met opbod verkopen. Willem Ooms uit Jaarsveld koopt de molen voor 6200 gulden. De molen is waarschijnlijk niet bewoond geweest, want ook het woonhuis en bakkerij (Vroeg was ook broodbakker) in de Haverstraat werden verkocht.

Als  Ooms overlijdt in 1867, komt een stiefzoon Arie van Vegten in de molen, die de molen in 1876 verkoopt aan Jan Hoogendoorn uit Elden bij Arnhem. Hiermee begint de lange heerschappij van de familie Hoogendoorn.

               De Windhond rond 1895.

Drie generaties malen op de molen, van 1876 tot 1976. Jan van 1876 tot 1908,  zijn zoon Jacobus van 1908 tot 1929 en diens zoon Jan van 1929 tot 1979, toen deze bereid bleek te zijn de molen aan de gemeente Woerden te verkopen. De molen had in 1877 zijn eerste stoommachine gekregen, die in 1901 door een gasmotor werd vervangen. Deze kan thans zelfs nog functioneren.

De molen werd op de monumentenlijst geplaatst.

De eerste restauratie vond plaats in 1978, in de kap, aan de stelling en aan de wieken werden reparaties verricht. De tweede restauratie begon in 1984. Het woongedeelte, de diverse zolders en de schuur werden onder handen genomen.

De voltooiing van deze restauratie bracht "De Windhond" in zijn oude luister terug en de molen is vandaag de dag iedere woensdag van 10:00 uur tot 12:00 uur en van 13:00 uur tot 15:00 uur te bezichtigen. De molen is zeker een bezoekje waard.